William Dalrymple
Złoty szlak. Jak dawne Indie zmieniły świat
The Golden Road
Przeł. Berenika Janczarska
Noir sur Blanc
ISBN 978-83-8403-028-8
William Dalrymple nauczył mnie książkach Koh-i-Noor i Anarchia, że historia Indii to niewyczerpane źródło opowieści, a tamten region widział rozwój i upadek wielu imperiów. Lekcje historii nie przekazały mi wielu informacji o dawnych Indiach, może oprócz wzmianki, że znaleziono tam ślady cywilizacji starsze niż w Europie czy na Bliskim Wschodzie. Dzięki zbiorowi esejów Złoty szlak ta czarna dziura na historycznej mapie świata (jak wiele ich jest!) wypełniła się choć trochę konkretami.
Zacznijmy od tytułowego złotego szlaku, który istniał już w czasach świetności Imperium Rzymskiego, a jego znaczenie dla kontaktów handlowych między Europą i Azją należy określić jako niebagatelne - w przeciwieństwie wymyślonego jedwabnego szlaku, który najprawdopodobniej nie istniał w ogóle, a na pewno nie pod taką nazwą, wymyśloną przez jakiegoś niemieckiego badacza w XIX wieku. Wymiana towarów, a co za tym idzie, znacznych ilości drogocennych kruszców, wiązała się także z wymianą myśli, w tym nauk buddyjskich, oraz odkryć. Nie sposób przecenić wpływu buddyzmu na większość państw ościennych dla Indii, od następców Aleksandra Macedońskiego na zachodzie po Chiny, Tajlandię czy Kambodżę na wschodzie - myśl buddyjska rozwijała się, a mnisi zdobywali wiedzę, bogactwa i wpływy, stając się ponadpaństwową organizacją
Dalrymple prowadzi czytelnika nie tylko w przestrzeni, krążąc po całej Eurazji, ale także po czasie; podróż to nadzwyczaj długa, ponieważ trwa grubo ponad tysiąc lat. Plejada postaci przewijających się na kartach książki jest tak długa, że łatwo można się pogubić, tym bardziej, że znaczna ich część stanowi dla przeciętnego Europejczyka całkowitą nowość. Wśród tych znanych pojawiają się Leonardo z Pizy, czyli Fibonacci, Michał Szkot czy Fryderyk II, a także Aśoka, władca rozpoznawalny nie tylko przez indofilów.
W Złotym szlaku Dalrymple używa pojęcia “indosfera”, wskazując na obszar wpływów kultury indyjskiej przez jakieś półtora millenium. Autor zwraca uwagę na niezwykły charakter i przebieg tego wpływu, który nie wiązał się, przynajmniej bezpośrednio, z podbojami i ekspansją militarną, ale z pięknem, finezją myśli i sztuki. Na szczęście dla czytelnika, Dalrymple potrafi wspaniale opowiadać, dzięki czemu to, co mogłoby być przydługim wykładem, staje się wciągającą historią.
niehalo
Dziękuję
W ramach wyzwań: Przeczytam 120 książek w 2026 roku – 23/120; Przeczytam tyle, ile mam wzrostu – 4,2 cm; 596 stron; Wielkobukowe alfabetyczne bingo – Z; Wielkobukowe multibingo – literatura brytyjska; Wielkobukowe okładkowe bingo – duży tytuł
Złoty Szlak - William Dalrymple do kupienia na Bonito
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz